Từ tốt đến vĩ đại – Cuốn sách tuyệt vời

Tác giả Jim Collins 

Khi tôi đọc xong cuốn Từ tốt đến vĩ đại với những tóm lược về toàn bộ nội dung dưới đây, tôi hoàn toàn rơi vào một cảm giác kỳ lạ. Đó là cảm giác như mình vừa lớn thêm lên rất nhiều, không phải về cân nặng hay chiều cao, mà chính là nhận thức. Đọc sách quả thực đã mang lại cho tôi những người thầy tuyệt vời.

Xin cảm ơn tác giả của cuốn sách, ông Jim Collins

Nhắc tới những nhà tư vấn kinh doanh lỗi lạc của Mỹ, không thể không nhắc tới Jim Collins. Ông đã dành 6 năm để cùng các cộng sự hoàn thành cuốn sách “Xây dựng để trường tồn”. Cuốn sách này bàn về việc làm sao tạo dựng một doanh nghiệp nòng cốt, có thể vượt qua thời gian, trở nên thành công, phát triển nhiều năm, có thể tính tới trăm năm.

Nếu nói về cuốn sách được ví như kinh thánh cho giới doanh nhân những năm 90 thế kỷ trước, người ta nhắc tới cuốn Xây dựng để trường tồn của Jim Collins. Cuốn sách này chỉ ra lý do vì sao mà một doanh nghiệp có thể tồn tại tới cả thế kỷ. Nhưng cái quan trọng hơn làm làm sao đẩy một doanh nghiệp bình thường trở nên lớn mạnh, có bước nhảy thành doanh nghiệp vĩ đại. Đây là một câu hỏi lớn mà Jim Collins đau đáu. Và tất nhiên, đối với một người phi thường, hãy tìm cách trả lời câu hỏi của chính mình.

Để trả lời câu hỏi ấy, Jim Collins đã cùng cộng sự tiếp tục cuộc nghiên cứu mới. Cuộc nghiên cứu này kéo dài tới 5 năm. Ông cùng cộng sự chọn 11 công ty tăng trưởng trung bình của thị trường ít nhất 3 lần của 15 năm và 17 công ty khác đã không thành công trong kinh doanh. Ông tỷ mẩn nghiên cứu chi tiết về các công ty mình lựa chọn và rút ra 9 yếu tố quan trọng. Đó là sự so sánh điểm khác biệt để biết đích xác 9 yếu tố đó là gì.

Để một doanh nghiệp có cú nhảy vọt nhất định họ phải có 9 yếu tố cơ bản này. Nó là 9 bài học cần và đủ để một doanh nghiệp muốn tiến tới sự thành công.

Xây dựng sự vĩ đại và thực thi ngay từ ngày đầu khởi sự doanh nghiệp

Có những công ty chỉ được coi là công ty làm việc tốt. Nhưng cũng có những công ty được coi là một doanh nghiệp vĩ đại. Nhưng mọi người cứ nghĩ tốt và vĩ đại quá khác biệt. Sự thật là Jim Collins đã nghiên cứu và tìm ra, tốt và vĩ đại không quá cách xa nhau và cường độ làm việc giữa hai dạng công ty này là tương tự nhau. Họ đều vất vả để trở nên vĩ đại hoặc là tốt. Tại sao các công ty kia được coi là vĩ đại. Jim Collins đã chỉ ra rằng, họ làm việc vĩ đại ngay từ đầu.

Tỷ lệ những công ty tốt luôn nhiều hơn công ty vĩ đại. Khi bắt đầu thành lập, đa số các doanh nghiệp họ đặt ra mục tiêu là hương tới cái tốt, chứ không phải cái vĩ đại. Vì vậy, điều khác biệt nằm ở chỗ: Muốn vĩ đại, hãy đặt mục tiêu vĩ đại ngay từ khi bắt đầu và thực thi nó.

Lãnh đạo công ty vĩ đại không quát nạt nhân viên

Thực tế cho thấy, nhiều người luôn nghĩ giống nhau là lãnh đạo các công ty đều phải hội tụ các yếu tố như mạnh mẽ, sẵn sàng quát nạt nhân viên, hét ra lửa. Thế nhưng, qua nghiên cứu của Jim Collins, sự thật là các lãnh đạo ở các công ty vĩ đại, họ khiêm tốn, mềm mỏng, đôi khi hơi ngượng ngịu, không giỏi về giao tiếp đối ngoại.

Jim Collins phân cấp dạng lãnh đạo đó thuộc về cấp 5 – nghĩa là cấp cao nhất. Lãnh đạo muốn thể hiện tính cách và sự nóng nảy của mình, được xếp vào cấp 4,3,2 hoặc 1.

Nhưng bạn cần tỉnh táo để hiểu ra rằng, lãnh đạo cấp 5, không phải người hiền lành, nhu nhược, Họ quyết liệt trong công việc, và rất ý chí.  Nói chung kiểu lãnh đạo cấp 5 này có tinh thần thép. Sự khác biệt của họ là thay vì dồn năng lượng vào bản thân mình, họ lại dành năng lượng ấy cho doanh nghiệp và mục tiêu kinh doanh của họ.

Bạn có biết vì sao những lãnh đạo cấp 5 này lại phù hợp với các công ty vĩ đại không? Vì họ không để cái tôi cá nhân can thiệp vào việc quyết định có lợi hoặc có hại cho công ty. Những người này luôn sẵn lòng nghe mọi góp ý của nhân viên và người xung quanh. Đây là cách giúp họ biết chính xác về doanh nghiệp của họ đang đi tới đâu và cần cải tổ, thay đổi những gì.

Nếu như lãnh đạo cấp bốn làm việc, chăm chăm nâng cao quyền lực, thì lãnh đạo cấp năm lại làm việc cho cả khi mình có qua đời, thì doanh nghiệp vẫn phát triển. Họ làm việc vì cả sự tồn tại lâu dài sau đó, chứ không phải để khoa trương thanh thế của bản thân.

Thành công: Lãnh đạo + Tuyển dụng nhân sự tài năng và phù hợp

Nhiều người cho rằng sự thành công của một công ty là do lãnh đạo tài ba. Biểu tượng rõ ràng nhất chính là Steve Jobs – ông đã nhận được nhiều sự ngợi ca của báo chí và nhiều người. Thế nhưng, cuốn sách của mình, tác giả Jim Collins đã chỉ ra một cách chính xác và có vẻ lật ngược lại vấn đề của đám đông. Ông cho rằng, tại các công ty vĩ đại thì người cộng sự tài năng và phù hợp, đóng góp vào thành công của công ty đó rất nhiều. Người đứng đầu có tìm ra được nhân sự tài năng và phù hợp hay không mới là điều quan trọng. Và quan trọng hơn nữa là phải đặt họ vào đúng vị trí, tất nhiên cũng phải biết loại bỏ những người không phù hợp. Đừng quên thảo luận cùng đội ngũ của mình chiến lược phát triển.

Việc này giống như cùng nhau đi trên một chuyến xe buýt. Nếu tất cả cùng chỉ vì cái đích phía trước, tới ga dừng họ sẽ cùng xuống. Nhưng nếu họ đi cùng nhau vì nhau, thì mỗi người sẽ tự có động cơ để phát triển và đi lên. Họ sẽ không dừng lại vì cái đích phía trước.

Đừng mất niềm tin cho dù thực tế là tàn khốc

Có hai doanh nghiệp: A&P và Kroger. Về mọi cái hai doanh nghiệp này khá tương đồng và họ đang có cùng một thử thách. Tại Mỹ, những năm 1950, A&P đã là tập đoàn lớn nhất nước Mỹ, còn Kroger chỉ có vài ba chuỗi cửa hàng bé nhỏ. Thực tế thì sang những năm 1960, A&P dần lụi tàn, Kroger lại tiến nhanh với những bước tiến nhảy vụt. Kroger tăng trưởng gấp 10 lần mức trung bình của thị trường. Vì sao mà hai doanh nghiệp này có hai kết quả khác nhau như thế?

Khi cần thay đổi để thích nghi với thị trường cũng như nhu cầu khách hàng, A&P lại chìm đắm trong hào quang quá khứ, còn Kroger thì từng bước cải tiến để thành công.

Tác giả cuốn sách này chỉ ra rằng, khó khăn đến, phải vượt qua, hãy tìm cách vượt. Thực tế không phải là lạc quan trong hão huyền, tự mọi việc sẽ ổn thỏa thôi. Mà phải là tìm giải pháp, đối mặt với nó. Cách suy nghĩ phi thực tế này làm giảm động lực làm việc và hiệu suất lao động của bạn.

Hiểu rõ việc mình làm, tập trung việc mình làm, không dàn trải

Tác giả cuốn sách này chỉ ra rằng, có nhiều doanh nghiệp đi đến thất bại là do họ đầu tư quá dàn trải. Hãy tập trung vào chuyên môn của mình và công việc mình đang theo đuổi. ĐỪng biến thành cáo già, tinh ranh, thế mà suốt đời không ăn thịt được một con nhím khù khờ. Nhím hiểu rằng, mình tuy nhỏ chậm chạp so với cáo, nhưng bộ lông của nó chỉ cần xù lên là cáo già chết khiếp.

Câu chuyện ngụ ngôn được tác giả ví von trong cuốn sách của mình, cho thấy rằng, hãy đầu tư và khai thác triệt để điểm mạnh của mình. Một doanh nghiệp biết quá nhiều thứ sẽ sinh ra chủ quan, đầu tư dàn trải. Jim Collins khuyên các doanh nhân làm ba điều sau: Thứ nhất, đâu là thứ mà đội ngũ của bạn thực sự yêu thích và đam mê. Thứ hai, đâu là thứ mà bạn chắc chắn công ty của mình có thể trở thành số 1 về lĩnh vực ấy. Thứ ba, đâu là thứ có khả năng đem lại lợi nhuận. Giao điểm của 3 vòng tròn trên chính là việc bạn phải tập trung đầu tư thời gian, công sức và tiền bạc vào để làm.

Văn hóa của sự kỷ luật

Người đứng đầu doanh nghiệp hãy  thiết lập một bộ khung văn hóa và kỷ luật và yêu cầu nhân viên hãy thực thi. Điều này giúp cho doanh nghiệp của bạn có được con người có tính kỷ luật trong suy nghĩ. Điều lưu ý tác giả này nhắc tới, đừng để bộ khung này trở nên ngột ngạt mà thôi. Hơn nữa, cũng tránh những điều lệ rườm rà sẽ giết chết tinh thần doanh nhân.

Giỏi công nghệ mới nhưng không có cái “lõi” vẫn thua

Walmart là một nhà bán lẻ lâu đời, còn drugstore.com là một công ty thương mại điện tử mới nổi. Drugstore.com đã hùng hồn tuyên bố: “Walgreens ư? Họ đã quá già cỗi và chậm chạp đối với thế giới Internet. Họ chắc chắn sẽ bị bỏ lại đằng sau.”

Bản lĩnh của Walgreens là không để mình hoảng loạn bởi công nghệ mới. Họ từ tốn thể nghiệm từng loại công nghệ ở quy mô nhỏ để tìm ra đâu là cái phù hợp nhất với doanh nghiệp của mình. Sau đó Walgreens không những tìm ra được đâu là cái họ cần mà còn nâng cấp được công nghệ, máy móc cho phù hợp vơi họ. Tất nhiên, điều này cũng giúp họ gia tăng hiệu quả bán hàng.

Cạnh đó, “kẻ ngạo mạn” drugstore.com thì rơi vào tình trạng lỗ nặng, phải tinh giản biên chế. Nguyên nhân thất bại là họ đã điên cuồng chạy theo nhiều loại công nghệ mà không hiểu được cái lõi của thị trường và ngành nghề mà mình đang làm là gì.

Đẩy bánh xe lớn

Sự tăng trưởng giống như là bạn đang đẩy một bánh xe lớn. Một doanh nghiệp khởi sự những giai đoạn đầu thường là khó khăn, nó khiến bạn tốn nhiều sức lực đẩy chiếc xe nặng trịch mà nó cũng chỉ đi có vài vòng. Nhưng cứ kiên nhẫn, cũng dùng bằng ấy lực mà xe càng lúc càng lăn nhanh hơn.

Thành công luôn đến  từ rất nhiều quyết định nhỏ trong nhiều năm liền. Mỗi một hành động nhỏ luôn có mối liên hệ và hỗ trợ lẫn nhau, kết quả cuối cùng nó mang lại lớn hơn cả trăm, ngàn lần.

Điều quan trọng nhất: Hầu hết các công ty muốn trường tồn, tác giả Jim Collins đều nhận ra rằng, họ đã áp dụng các nguyên lý của “Từ tốt đến vĩ đại” ở  giai đoạn đầu phát triển doanh nghiệp. Nhưng ông cũng cho rằng, doanh nghiệp nên thực hành những điều cùng nhau ở cả hai cuốn sách: Xây dựng để trường tồn và Từ tốt đến vĩ đại.

Đọc xong hai cuốn ấy, tôi nhận ra những gì mình đang đi, vẫn còn nhiều thiếu sót và tất nhiên, mình cũng cần cả 9 bước cơ bản mà ông đã nhắc tới.

Có thể vì khoảng cách địa lý, thời gian, và nhiều thứ khác, tôi và bạn không có cơ hội tiếp kiến trực tiếp Jim Collins. Hãy gặp ông ấy trong sách. Bạn sẽ được nói chuyện nhiều hơn. Không gì khác, sách quả là một người thầy của thành công.

(Lược trích Thầy của thành công)