Người đàn ông của mặt trời

58

Chúng ta đã nghe nhắc tới Van Gohg như một tượng đài của Hội họa thế giới.

Lần đầu tiên tôi “gặp” ông, có lẽ không phải là những chi tiết tiểu sử về cuộc đời của ông. Nhắc tới danh họa Van Gogh, ấn tượng của tôi về ông chính là những bức vẽ về mặt trời.

Osho – Một diễn giả tài năng, nhà chứng ngộ và biến đổi nổi tiếng của thế giới từng say mê khi nói về ông. Điều ấy càng khiến tôi tò mò.

Người ta chỉ có thể đi dưới ánh sáng của mặt trời. Hoặc chỉ có thể ngước nhìn mặt trời khi mới sáng sớm, hay khi ngắm nhìn mặt trời lúc hoàng hôn, vì khi ấy ánh sáng còn dễ chịu. Nhưng Van Gogh khác, ông say mê đứng dưới mặt trời bất kể thời khắc nào, dù sáng sớm hay khi nắng chói gắt. Ông thậm chí có thể cả ngày chỉ đứng dưới mặt trời và ngước nhìn nó. Người thường cho rằng ông bị điên.

Van Gogh là họa sĩ vẽ về mặt trời không ai nhiều bằng. Và cũng không ai có thể diễn tả xuất sắc linh hồn của mặt trời như Van Gogh.

Tranh của Van Gogh

Có phải vì sinh ra ở phương Bắc lạnh giá mà trong trái tim người nghệ sĩ ấy, mặt trời luôn nóng ấm.

Cả cuộc đời sáng tạo hội họa của ông, tranh ông vẽ về mặt trời chắc trên thế giới không thể có ai nhiều bằng và say mê bằng. Người ta gọi Van Gogh là người đàn ông của mặt trời, hẳn nhiên là vì thế.

Ấn tượng nữa của tôi về Van Gogh chính là câu nói của ông khi gửi cho mẹ: Mẹ sẽ thấy là mặc dù đã sống ở Pari, Luân Đôn và nhiều thành phố lớn khác, trông con vẫn giống một anh nông dân miền Zundert.

Một phác thảo về Mùa đông của Van Gogh

Hẳn người mẹ nào cũng sẽ thương con mình và tự hào về đứa con ấy, dù lưu lạc nơi nào cũng sẽ yêu biết mấy cái vùng đất mà anh ta được sinh ra. Không hề vong bản, mà trong các sáng tác của Van Gogh luôn ăm ắp linh hồn của vạn vật. Tất cả những bức tranh của ông khi vẽ về mùa gặt, cây lúa chín hay những cây ô liu, bách diệp đều như được thổi vào đó sinh khí của ông, ông như đọc được và khơi sáng lên linh hồn của những gì mình vẽ, mình thấy.

Cả thế giới hôm nay đều như phát cuồng bởi những kiệt tác mà ông để lại. Thế nhưng, sự thật khắc nghiệt là ngay khi sinh thời, Van Gogh lại không được sống cuộc đời của một danh họa giàu có và nổi tiếng. Thậm chí ông còn mang tiếng là suốt đời chỉ là kẻ ăn bám. Có tin nổi không, khi mà sinh thời những kiệt tác hôm nay của ông đã bị vứt trong gác xép tối om, ẩm mốc, chẳng ai nhìn ra được đó chính là kiệt tác sau này. Một bức tranh vẽ đồng cỏ hay một bức vẽ về mặt trời thời đó chẳng đáng một xu, nhưng bản thân ông đâu biết, sau này những tác phẩm kia lại được định giá hàng triệu đô-la.

Một người được gọi là tài năng, khi ngay lúc đó anh ta làm điều anh ta thích và được xã hội thừa nhận ở thời điểm hiện tại. Nhưng một người tài năng vĩ đại, có thể phải nhiều năm tháng sau đó anh ta mới trở thành vĩ nhân và được nhân loại công nhận. Van Gogh là một tài năng vĩ đại.

Nhưng để tới ngày hôm nay, được công nhận là một tài năng vĩ đại, ngay khi túng thiếu, đói khát, bị coi thường thậm chí bị đánh giá là một kẻ điên rồ, bạn có đủ đam mê và niềm tin vào bản thân để đi theo ước mơ như Van Gogh. Ông sẵn sàng thiêu cháy mình trong từng nét cọ, sẵn sàng tiêu hủy đến cạn kiệt sức mạnh của một đứa con phương Bắc, một anh chàng quê mùa như ông tả về ông để chết bên tác phẩm cuối cùng của mình.

Miếng ăn, sự tồn tại của thể xác và niềm đam mê, bạn chọn cái nào? Van Gogh sẵn sàng chết đói để được “sống” theo kiểu của ông.

Ông sống hết mình với hội họa. Bất chấp đám đông quay lưng và những phủ nhận về tài năng của ông. Để rồi sau này, người ta định giá những tác phẩm của Van Gogh tới con số hàng triệu đô la. Điều ấy có gì đáng ngạc nhiên không? Với tôi thì không, vì Van Gogh có một sức làm việc phi thường, nó khác xa đám đông bình thường.

Với thời gian sáng tác 10 năm thôi, nhưng tác phẩm ông để lại gần 850 bức tranh sơn dầu. Điều kỳ lạ, vào những ngày cuối đời, hai tháng ấy, ông đã hối hả sáng tác liên tục 70 tác phẩm.  Một câu ví von rất hay, người ta nói ông đang phóng tranh chứ không phải vẽ tranh, giống như Hỏa Diệm Sơn phóng lửa.

Với tôi, Van Gogh là một người quyết liệt và đam mê. Ông ta quyết liệt với đam mê của mình. Và hơn cả, đó là một danh họa bản lĩnh, ngay từ khi ông ta còn chưa nổi tiếng và được đón nhận nồng nhiệt. Yêu hết mình vạn vật và vẽ hết mình. Khi tất cả đã chín trong ông, ông đã tự kết thúc đời mình. Thay vì tìm đến rượu hay sống đau khổ trong bế tắc, Van Gogh đã tự dừng lại sự sống của mình. Ngày 27/7/1890, bức vẽ cuối cùng của ông khi ông mang giá vẽ ra đồng. Những mảng sơn lam tối được vẽ lên nền trời, hình ảnh đàn quạ xơ xác hiện ra. Và ông ra đi, mặt trời ở lại và niềm đam mê ở lại.

Tôi nhận ra rằng, giá trị bạn để lại trên đời, không phải là sức khỏe, sống lâu hay có được những bữa ăn ngon. Những điều ấy là cần thiết, quý giá. Nhưng cái để lại cho đời thật sự, lớn hơn cả bản thân của họ, sự sống và sự giàu có của họ: đó chính là niềm đam mê, sự sáng tạo và ghi nhận của nhiều người.

(Lược trích Thầy của thành công)